TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun Teklifim gerekçeleri ile ekte sunulmuştur.
Gereğini saygılarımızla arz ederiz.

Engin ALTAY
Sinop Milletvekili


GEREKÇE

Kalkınmanın temel şartı eğitime yapılan yatırımların artması ile ilintilidir. Toplumlar gelecek nesillerini ekonomik ve sosyal gönenç içerisinde yaşatmak için sürekli değişen teknolojiyle birlikte dinamik bir eğitim sistemi kurarak yakalayabilirler. Sosyal devletin gereklerinden biriside bütün fertlerine eğitimde fırsat ve olanak eşitliği sağlama ve eğitim sunmadır. Zorunlu eğitimin getirdiği kazanımlar yükseköğretime olan talebi de artırmıştır. Ancak yükseköğretim diğer eğitim kademelerine görece daha pahalı bir eğitim kademesidir. Ülkemizde ki gelir dağılımının çarpıklığı, sosyo-ekonomik gelişmişlik farkı, köy-kent, kadın-erkek vb eşitsizlikler yükseköğrenimden yararlanmayı engelleyici eşitsizliklerdir. Bu nedenle devlet yükseköğretim kademesine kamusal hizmet gözüyle bakmalıdır. Bu anlayışta burs-kredi ve yurtların yaygınlaştırılması, miktarların arttırılması ve diğer eğitsel olanaklarla bu kademe desteklenmelidir.
Mevcut düzenlemelerde, yükseköğretim kademesinin finansmanında yaşanan sorunları, öğrencilere verilen kredilerin geri alımında uygulanan ödeme şekli ve türleri büyük sıkıntılar doğurmaktadır. Sosyal güvenliğe dahil olmayan gençlerden böyle bir geri ödeme talep edilmesi haksızlıktır. Oysa işsizlik Türkiye’nin en temel sorun alanlarından birisidir. Her üç işsizden birisinin yükseköğretim mezunu olduğu düşünüldüğünde bu mezun öğrencilere büyük eşitsizlik ve haksızlık yapıldığı görülecektir. Yükseköğretimi bitirmiş, iş bulamamış 21-22 yaşlarındaki gençlerin kredi geri ödeme sürecinde yaşadıkları psikoloji son derece kötüdür.
Bu kanun teklifiyle, kredi ödemelerinin şekli ve içeriği konularında, gençlerin aileleri ve toplum nezdinde yaşadıkları psikolojik, sosyal ve ekonomik sorunları bir nebze olsun rahatlatacak bir yaklaşım ele alınmıştır.

YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU KANUNUNDA
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

MADDE 1. – 16.08.1961 tarihli ve 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun 16 ıncı maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumundan öğrenci kredisi alan öğrencilerin borcu, öğrenim kredilerinin verildiği tarihten öğrenim süresi bitimine kadar geçen sürede veya herhangi bir sebeple kredisinin kesildiği tarihe kadar öğrenim kredisi olarak verilen miktarlara, geçen her yıl için, o yıla ait Devlet İstatistik Enstitüsü’nün belirlediği tüketici fiyat endeksinin üçte ikisinden fazla olmamak koşuluyla, Bakanlar Kurulunca belirlenecek oran ile hesaplanacak miktarın eklenmesiyle tespit edilir.
Borç, öğrenci sosyal güvenlik kurumlarından herhangi birine kayıt olduğu tarihten itibaren üç yıl sonra muaccel olur. Öğrenci, borcunu her koşulda, öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal süresinin bitiminden itibaren yedi yıl ( öğrencinin lisans üstü eğitim yapması halinde dokuz yıl), sonra başlamak üzere, kredi aldığı süreye yayılacak bir vadede ve üçer aylık dönemler halinde kuruma ödemekle yükümlüdür.
Ancak, sağlık sebepleri dışında kendi isteği ile öğretim kurumunu bırakan veya herhangi bir sebeple öğretim kurumundan çıkarılan öğrenciler öğretim kurumu ile ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren iki yıl sonra başlamak üzere ve iki yıl içinde borçlarını öderler.
Endeks uygulamasına, kredi borçlarının geri ödenmesine ve taksitlendirilmesine ilişkin esas ve usulleri bertilemeye, öğrencilerin borçlarından birinci fıkraya göre hesaplanan endeks artışından ilave edilen miktarın %50’sine kadar indirim yapmaya Kurum Yönetim Kurulu, çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek objektif esaslar çerçevesinde yetkilidir.
İndirim uygulandıktan sonra öğrencilerin ödeyecekleri bakiye kredi borcu; öğrencilerin eğitim süresince Kurumdan aldığı toplam kredi miktarının 3 katını geçemez.
Öğrencinin tabi olacağı mükellefiyetler öğrencilerden alınacak taahhüt senedinde ayrıca belirtilir. Düzenlenen taahhüt senetlerinde krediyi alacak öğrencinin, öğrencinin reşit olmaması halinde ise öğrenci ile birlikte veli veya vasisinin borçlu sıfatıyla imzası yeterli olup, ayrıca kefil aranmaz.



Öğrencilere kredi verilmesi ve gerektiğinde kredinin kesilmesi ile ilgili hususlar yönetmeliklerle düzenlenir.
Kamu kurumları ve özel kurumlarda görev alanların borç taksitleri, bu kurumlarca ilgililere ödenecek aylıklardan kesilerek Kuruma yatırılır.
Maddi ve hukuki nedenlerle takibinde yarar bulunmayan ve yılları bütçe kanunlarında gösterilen miktarları aşmayan kredi borçları terkin edilir.

MADDE 2. – 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun 17 nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Taksitleri zamanında ödenmeyen borçlar için, her gecikme dönemi için Devlet İstatistik Enstitüsünün o dönem için belirlediği tüketici fiyatlarındaki artış oranında gecikme faizi uygulanır. Toplam dört taksiti zamanında ödenmeyen borçların tamamı muaccel olur. Dördüncü gecikme tarihinden itibaren borç, 6183 sayılı kanun hükümlerine göre mal sandıklarınca tahsil olunarak kuruma ödenir.
Öğrenim sırasında ve öğrenimden sonra ölenlerin ve öğrenim sırasında veya öğrenimlerinden sonra çalışmayacak derecede daimi malullüğe uğramış oldukları tam teşekküllü bir hastanenin sağlık kurulu tarafından tespit edilenlerin borçları silinir.

MADDE 3. – 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

GEÇİCİ MADDE 4. –
Borçları, bu kanunun 16. maddenin değiştirildiği tarihten itibaren 5 yıl önce muaccel olmuş borçlular hakkında başlatılmış icra takipleri, değişiklik tarihinden itibaren durdurulur. Bu borçluların borçları, değişik 16. madde hükümlerine göre yeniden düzenlenir.

MADDE 4. –
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5. –
Bu Kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.