T.B.M.M

CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Grup Başkanlığı

Tarih       : 18.11.2003

Sayı         : 116

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

               Ülkemizin büyük bir zenginlik kaynağı olarak potansiyel varlığını sürdüren deniz ürünleri, ülkemizin sahil bandında yaşanan yurttaşları için değerlendirilemeyen büyük bir ekonomik güç olarak bulunmaktadır.

               Yurdumuzda kıyı balıkçılığı ile uğraşan yaklaşık 50.000 balıkçı, bu zengin potansiyel içinde bir büyük yoksulluk süreci içinde yaşamlarını idame ettirmektedirler.

               Aileleri ile birlikte yaklaşık 300.000 yurtdaşımızın yaşadığı sorunları tespit ederek, çözüm yollarının bulunması amacıyla, TBMM içtüzüğünün 104 ve 105. maddeleri ve Anayasanın 98. maddesi gereğince kıyı balıkçılığının sorunlarının araştırılması ile ilgili bir meclis araştırması açılmasını arz ederiz.

               Engin ALTAY,

               Sinop Milletvekili

               GEREKÇE :

               Türkiye bir deniz ülkesidir. Denizlerimiz dışında da zengin iç sularına da sahip bir ülke olmamıza rağmen, beklenen su ürünleri üretim hedefi yakalanamamıştır. Ülkemiz, dünya üretim sıralamasında 20-30. sırala arasında seyretmektedir. Oysa var olan mevcut potansiyelimiz, ülkemizin dünya su ürünleri üretiminde ilk 20’lerde olmasını destekleyecek niteliktedir. Dünya su ürünleri üretiminin %90’nı, Türkiye’nin içinde olduğu 36 ülke elinde bulunmaktadır. Bu ülkelerden 30’unda açık deniz balıkçılığı yapılmaktadır.

               Ülkemizde geniş bir balıkçılık faaliyeti mevcuttur. Denize çıkan tekne ile balık tutan 35.000, iç sularda 10.000, çiftliklerde 5.000 kişi balıkçılık işi ile çalışmaktadır. Yine balığa dayalı sektörlerde (pazarlama, taşımacılık, işletme ve değerlendirme, tekne yapımı vb.) sektörlerle birlikte 3.000.000 dolayında yurtdaşımız bu sektörden ekmek yemektedir.

               Kıyı uzunluğumuzun 8.333 km’dir ve 27 milyon hektarlık su ürünleri üretim alanı mevcuttur.

               Ülkemizde yılda 600.000 ton balık üretilmektedir. Bunun %80-82’si denizlerden, %10’u göl-akarsu ve barajlardan ve %8-9’u çiftliklerden yapılmaktadır.

               Türkiye deniz balıkçılığı üretimi incelendiğinde DİE 2002 verilerine göre toplam balık üretimi 493.446 ton olup bunun 251.818 tonu (%51) Doğu Karadeniz, 130.229 tonu (%26.4) Batı Karadeniz, 68.047 tonu (%13.7) Marmara, 32.559 tonu (%6.5) Ege ve 10.793 tonu (%2.1) Akdeniz den karşılanmaktadır.

               Deniz ürünleri üretiminin alt yapısı ise başka bir sorun alanıdır. Balıkçı barınakları, balıkçlığın gelişmesinde çok önemli rol oynayan alt yapı aracıdır. Gelişmiş ülkelerde balıkçı barınakları basit kıyı yapıları olarak düşünülmemekte, aksine fonksiyonları ve kapasiteleri sürekli artırılan ve rasyonel bir yaklaşımla çevre ile uyumlu bir şekilde yürütülmektedir.  Ülkemizde balıkçılıkla ilgili kıyı yapıları:

·             Balıkçı limanları

·             Balıkçı barınakları

·             Barınma yerleri

·             Çekek yeri

·             Balıkçı tersaneleri

gibi alt yapı tesislerinde yer almaktadır.

               Balıkçı barınakları ve çekek yerleri, balıkçılık açısından gerekli kıyı yapılarıdır. Ancak, bu yapıların yapılmadan önce çok iyi bir ön etüt safhasına gereksinim vardır. Yer seçimi, yapı tarzı, yapılan yerin korunma ve kullanımı çok önemlidir. Fakat mevcut yapıların pek çoğunun, politik kararlarla yapılması istenilen faydayı sağlayamadıklarından anlaşılmaktadır. Bu anlayışla yapılan barınaklar, ancak her sahilin önünü kapatma amacını taşır ve övülecek politik duruş seyrettirmez.

               Ülkemizdeki su ürünleri alt yapı ve yetişmiş insan gücüne rağmen balık üretiminin yeterli seviyeye ulaşmaması başlı başına bir sorundur. Türkiye su kaynakları zengin bir ülkedir.Bu durumun nedenlerini araştırmak, çözüm üretmek, olması gereken miktarlara ulaşmak ve hepsinden önemlisi bu işe emek veren yurttaşlarımızın alın terlerinin karşılıklarını almalarını sağlamak için bu araştırmanın açılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

        Araştırma önergesinde imzası bulunan milletvekilleri: